Modern okuma ve anlama biçimleri hocadan ziyade kitaba ve kitapla “doğrudan” muhatap olan “bir kişi”ye dayanır. Problemleriyle bazı imkânları içiçe olan yeni bir durumdur bu. Dinî düşünce zaviyesinden bu yeni problem alanı müminlerin peygamber ve kutsal kitapla münasebetlerine, bu münasebetlerin yaslandığı inançlara ve anlayışlara, bunların zaman i...

“Beni affet. Sana böyle bir dünya sunduğum için beni affet.”  Ormanın derinliklerindeki gizemli bir toplulukta yaşayanlar, her yıl aralarından bir elçi seçerek onu ormanın güvenli kucağından dışarıya, tüketim toplumunun bencil dünyasına uğurlarlar. Elçinin görevi kutsaldır: Başka bir yaşamın mümkün olduğuna dair kadim bilgiyi “dışarıdakiler...

İslâm’da Nasıl Felsefe Yapılır?, Senegalli filozof Souleymane Bachir Diagne’ın İslâm düşüncesinde eleştiri-akıl noksanlığı ithamlarına verdiği bir cevap. Althusser ve Derrida ile çalışmış, Fransa’nın en prestijli okullarından École Normale Supérieure ve Sorbonne’da eğitim gören Diagne, tüm bu hususiyetlerinin yanı sıra Türkiye’de aşina olmadığımız...

“Uluslararası ilişkilerde kapitalist çevreyi liberal reformlara zorlayan, modern sermaye oluşumunun gerekleriyle çatışan toplumsal yaşam biçimlerini ortadan kaldıran bir mekanizma olarak devlet borçlarının büyüleyici bir anlatımı. Polanyi’nin ‘Uzun On Dokuzuncu Yüzyıl’ında Mısır ve Çin gibi ülkelerden çarpıcı tarihsel materyaller sunuyor.” Wolfg...

“Siyaset nasıl tanımlanabilir?”, “Siyasal toplum nasıl kurulur?”, “Siyasal hak, yükümlülük ve sorumluluklarımız nelerdir?”, “Yönetim biçimlerini birbirinden ayıran nedir?” gibi siyaset düşüncesinin büyük soruları genellikle felsefe aracılığıyla değerlendirilip analiz edilir. Siyasal düşünceler tarihi de bu sebeple Platon’dan başlayıp yakın dönem fi...

Enver Hoca’nın Arnavutluk’u 1967’de başlayan “din karşıtı” resmî faaliyetleri takiple 1976’da dünyanın resmî olarak ilk ateist devleti oldu. Anayasa’nın 37. maddesi uyarınca devlet hiçbir dini tanımadığını ve hiçbir ibadete izin vermediğini ilan etmişti. Enver Hoca’nın bilimsel-materyalist ütopyasında dinî bayramlar, devrimci kutlamalar ve Hoca...

Süleyman Necati Güneri, Millî Mücadele’nin teşkilatlanmasında çok önemli bir eşik olan Erzurum Kongresi’ni düzenleyen isimlerden biri. Erzurum’da büyük mücadelenin organizasyonunda Hüseyin Avni Ulaş, Küçük Kâzım Yurdalan ve Cevat Dursunoğlu gibi arkadaşları ile birlikte çalışmıştır. Erzurum Kongresi süreci, Sivas Kongresi’nin hazırlıkları, Birinci...

“Yaşa benim sevgili güneşim, diyorum ve hiç olmazsa benden ve bu duygusuz insanlardan fazla yaşa da belki senin nurdan gözünün yarattığı şu cennet âlemini temaşa etmesini bilen biri gelir. Yoksa bu duygusuzlukta nasıl durulur? (…) Ruhî vâkıa diye bende gizli ve hiç tanımadığım bir şey var ki bugüne kadar sevdi, düşündü, ağladı ve acı çekti, çırp...

Müzik sosyolojisi, kültür tarihi ve tarihsel sosyoloji alanlarında çalışmalarıyla tanınan Güneş Ayas, elinizdeki kitapta beğeninin siyaseti, kimliğin kırılganlığı, kültürel hiyerarşiler ve modernleşmenin sert kırılmalarının somutlaştığı bir düşünme zemini kurarak müziği salt estetik bir tartışma alanı olmaktan çıkarıyor. Batılı olmayan toplumların...

Anadolu’da tasavvufî düşüncenin gelişmesi Mâverâünnehr, Hârizm, Horasan gibi bölgelerin dinî-kültür çevrelerinden gelen şeyh ve dervişler vasıtasıyla olmuştur. Zengin ve derinlikli bir İslâm düşüncesinin ve yaşama tarzının oluşmasında etkili olan bu sûfîlerden biri de Abdüllatîf Kudsî’dir. Hem Şeyh Vefâ Hazretleri gibi yetiştirdiği müritleriyle hem...

Prof. Dr. Ayhan Bıçak araştırma görevlisi olarak göreve başladığı 1991 yılından emekli olduğu 2023 yılına kadar süren akademik yaşantısını son derece verimli biçimde geçirmiş ve düşünsel üretimleriyle, kendi ifadesiyle dile getirirsek, içinde bulunduğu “kabileye” karşı görevlerini yerine getirmiştir. Öğrencileri ve meslektaşları olarak saygı ve...

“Asıl şöhretini borçlu olduğu esaret hatıralarından sonra yazdığı bu az bilinen eseri, Osman Ağa’nın serhad diplomasisinin merkezindeki rolünü ortaya koymaktadır. Sınır kesimindeki Osmanlı paşaları ve Habsburg generalleri arasında mekik dokuyan Osman Ağa, serhad diplomasisinin teâmüllerini, inceliklerini ve taraflar arasındaki çetin pazarlıkları, k...

“Bir tek Tanpınar Türkiye’yi kurtarabilir!” Derslerinde ve sohbetlerinde bu sözü sık sık tekrarlayan Prof. Dr. Mehmet Kaplan hayatı boyunca Tanpınar’ın mirasının yeni nesillere ulaşması için çalıştı. Önce Tanpınar’ın çalışkan asistanı sonra da vefalı dostlarından biri oldu. Şahsiyetine ve eserlerine dair incelemeler kaleme aldığı Tanpınar’ın kit...

Matarasından birkaç yudum su içtikten sonra gölgeye uzandı. Kâseyi göğsünün üzerine koydu. Bu tabakada çıkan ev gereçlerinin çoğu M.Ö. 3500’leri işaret ediyor. Muhtemelen bu da öyle yaşlı. Ayırdına varamadığı zamanın oyunlarından biri işte. Sanki o nesneyi birisi, kendisi tarafından bulunsun diye daha az önce oraya yerleştirmiş. İçinde olduğu gerçe...

Mektup, selam dahi vermeden, “Üçüncü mevki yazarların gevşek tornalarından çıkma gibi iddialı cümleler kuramıyorum Süheyla,” diye başlıyordu. “Karlar yağdı, bir kar tanesine elini sürmedin. Karlar eridi, kiremitler göründü, nedensizce üzüldün. Kitapların her mevsim açık olurdu, kalbinin saçları sebepli sebepsiz kırık. Sürülmüş içinden karlı tepeler...

Şiirden güneş yapmaya çalıştığımda, dişlileri oynuyor bir makinanın. Her devrin bir ölümü var, Eluard’ı açıyorum öyle, Nigâr Hanım’ı açsam öyle, Müldür’ü açsam öyle. Herkesin güneş yapmak için ne kullanmadığını merak ediyorum. Vidalarla, aksamlarla, devrelerle uğraşıyorum. Bir insan bile yapabiliyorum kendimden, bir şiir güneşi yapamıyorum. Bu kada...

Platon’un en derin ve etkileyici eserlerinden biri olan Phaidon, yalnızca Antik Yunan felsefesinin değil, insanlık düşünce tarihinin de temel eserlerinden biridir. Ölüm, ruhun ölümsüzlüğü, hakikatin doğası ve bilgelik arayışı gibi kadim soruların ele alındığı bu diyalog, yüzyıllardır filozofların, düşünürlerin ve felsefeye ilgi duyan okurların ilgi...

Platon’un Phaidon’u, felsefe tarihinin en dokunaklı ve en derin metinlerinden biridir. Sokrates’in idamından önce dostlarıyla yaptığı son sohbeti betimleyen Platon, bize yalnızca bir düşünürün son saatlerini değil, aynı zamanda ölümün ötesine dair umut dolu bakışını da sunar. Ruhun ölümsüzlüğünü Simmias ve Kebes ile tartışan Sokrates, ölüm korku...

Aslı yok sözleri Mecnûn söyler Sorma her bir deliden uslu haber Yıllarca divan edebiyatının seçkin ve dar bir zümreye ait olduğuna inanıldı. Oysa insanı düşündürmek, hikmet ve hakikate yöneltmek amacını taşıyan divan şiiri hafızalara silinmez bir şekilde nakşedilir, nesilden nesile atalar sözü gibi söylenirdi. Bazen cami kürsülerinde ve minb...

“‘Balkan dil birliği’ kavramına duyulan hayranlık döneminin ardından araştırmacılar Balkanlar’daki dillerin birbirleriyle temasına ilgi duymaya başladılar. Ancak Balkan bilimcileri bu araştırma alanının tam olarak anlaşılması için gereken Türkoloji bilgisinden yoksunlar. Aynı zamanda Türkologlarda da genellikle Balkan bilimine dair temel bilgi bulu...

“Şair mi olmak istiyorsun? Matematiği, fenni bunun için mi öğretiyorlar sana? Bak evlat, ancak tembeller şiir yazar. Aylaklar, çalışmaktan nefret edenler, gerçeklerden kaçmak isteyen hayalperestler... Şiir asi insanları tercihidir. Büyüsüne kapılır ve yolunu şaşırırsın. Seni bir ormana sürükler. Vahşi hayvanların arasınd...